The Times They Are A-Changin'

In dit internettijdperk krijg je wel eens een beetje heimwee..
Dus schrijf je een stukje, en hoopt dat meer mensen dat gevoel-van-vroeger herkennen:



THE TIMES THEY ARE A-CHANGIN'


Niet dagelijks, maar bij het klimmen der jaren en het opgroeien van het kroost, sta je er toch wel eens bij stil: ooit was ik een kind.
Een gelukkig kind, in een mooie wereld.
Onbevangen dwaalde en huppelde ik in die wereld rond. Steeds een stapje verder, met af en toe een lichte schrik: Is mama wel in de buurt? En ze wás er, altijd.

Oorlog bestond niet (meer), hooguit misschien in het land van de arme kinderen die steevast jaloers waren op mijn bloemkoolprakje (ze konden het zo van me krijgen, maar het was héél ver weg). Zeker, papa was in Indië geweest, maar dat was echt ont-zet-tend lang geleden. Marechaussee was hij en later ging hij bij de landmacht, dus papa zorgde gewoon dat er nóóit meer oorlog zou komen! Mama's verhalen over de hongerwinter, ome Ab die in Duitsland had moeten werken en nu dienbladen en poppenhuismeubeltjes maakte in een sanatorium voor tbc-patiënten, het waren zaken die volkomen los stonden van het avontuur dat mijn leven was.

Televisie hadden we nog niet. Wel een radio. Met name voor Dan volgen nu de berichten voor land -en tuinbouw. Niks an, want dan moest je ssstt-stil zijn. En voor 'Te Deum Laudamus'. Ook ssstt-stil... Verder bleef het toestel meestal uit.
Veilige tijden waren het. Getrouwde mensen, bijvoorbeeld, bleven getrouwd. Van horen fluisteren kende ik welgeteld één mevrouw die 'van haar man af was' en dat was iets verschrikkelijk ergs.
Zo hadden we ook een buurvrouw die uit opvoedkundig oogpunt enge verhalen vertelde over een 'kinderlokker' die daar en daar gesignaleerd zou zijn. Reuzespannend. En des te meer reden om daar en daar eens een kijkje te gaan nemen. Ach, van pedofilie hadden we immers geen weet...

Seks bestond trouwens sowieso niet. Rond m'n elfde werd ik uiteraard wel een tikkeltje nieuwsgierig naar de zaken waar grote mensen zo giechelig over deden, maar slechts stukje bij beetje werd ik iets wijzer. Op de middelbare school giechelden wij op onze beurt weer over lui die 'van de verkeerde kant' zouden zijn. Wisten wij veel... Ook homo was een onbekend woord.

Toch sijpelde langzamerhand van alles mijn bewustzijn binnen: bijvoorbeeld toen de vader van een klasgenootje naar de gevangenis moest. Hij had 'geld verduisterd'. Mijn hoofd en hart rammelden. Iemand die ik kende, Die Ik Kénde! was een boef!
Of iemand uit de straat die zelfmoord pleegde. Het gesprek van de dag, maar 'sst, niet waar de kinderen bij zijn'. Dus je ving van alles op en probeerde dat -op je eentje- te verwerken.
Inmiddels puilden bepaalde huizen in de buurt op woensdag- en zaterdagmiddag uit van de kinderen, en mijn ouders gingen overstag: er kwam een televisie in huize Esmeijer. Nu hadden we Pipo, Swiebertje, Lassie, alles, zélf! Zodat nu óns huis uitpuilde. Allemaal een glaasje ranja en een biskwietje. Genieten, echt waar. Maar ook: het Journaal. Met - naast veel positief nieuws- berichten over Israël, Rusland, overstromingen. Ver weg, maar toch...

Nieuwe muziek kwam op. "Herrie," zeiden de ouderen. "Te gek," zei de jeugd. We leerden woorden als abortus, commune, provo, 'hokken', inspraak. Beseften onze ouders wat er gaande was? Ik in ieder geval niet. Het was gewoon de wereld waarin je opgroeide.

The Times They Are A-Changin', zong Bob Dylan. Hij had gelijk. En ze veranderen maar door, razendsnel. Soms maakt me dat bang, vaak voel ik zelfs een regelrechte afkeer, maar ik hoop dat ik de moed (en de energie) blijf hebben om onder ogen te zien in wat voor wereld ónze kinderen opgroeien.


Andrea Stribos