Benzine in Nederland is niet duur

De prijzen van benzine blijven maar stijgen en hoe hoger de prijs, hoe harder de roep om actie om die prijs te laten dalen. De Nederlandse regering realiseert zich ook dat er iets moet gebeuren. De eerste stap die zij recentelijk hebben genomen is het zetten van vraagtekens bij de kale prijs van benzine. In een eerder artikel heb ook ik mijn vraagtekens gezet bij de hoogte van die kale prijs. Dat artikel is hier te lezen. Toch is er nog een belangrijke vraag: Is de benzine in Nederland nou echt zo duur?

Na mijn vakantie in Kroatie en het lezen van wat artikelen over de benzineprijs realiseerde ik mij ineens dat bijna iedereen, ook ikzelf, iets over het hoofd ziet als er wordt gesproken over de huidige benzineprijs. Iedereen klaagt dat de benzine in Nederland zo duur is. Volgens velen is de prijs in Nederland zelfs het hoogst in de wereld. Wat echter vergeten wordt is dat in veel landen niet alleen de benzineprijs lager is, ook de rijkdom is lager. Ik vroeg mij af of de benzineprijzen in andere landen ook nog lager is als de prijzen worden geompenseerd met de rijkdom van die landen.

Om dit te kunnen doen heb ik eerst de benzineprijzen van een aantal landen opgezocht. Ik heb er voor gekozen om het “dicht bij huis” te houden en gekozen voor landen die dicht bij ons liggen en die landen waar vakantiegangers nog al eens heen gaan. En ik heb gekozen voor de meest voorkomende benzine, namelijk loodvrij 95.
De benzineprijzen zijn hier te vinden. Sommige prijzen zijn in de lokale valuta gegeven, die moeten dus worden omgerekend. De wisselkoersen die ik heb gebruikt komen hier vandaan. Wanneer alle prijzen zijn omgerekend is de volgende tabel op te stellen. Ik heb hierbij de landen in volgorde van prijs gezet, met de laagste pijs bovenaan.

Slovenie 1,2120
Zwitserland 1,2277
Spanje 1,2670
Kroatie 1,2697
Griekenland 1,2710
Oostenrijk 1,3130
Ierland 1,3190
Luxemburg 1,3220
Hongarije 1,3605
Tsjechie 1,3742
Zweden 1,4071
Duitsland 1,5030
Groot Brittannie 1,5035
Frankrijk 1,5160
Italie 1,5380
Belgie 1,5550
Nederland 1,6270
Noorwegen 1,6683

Het eerste wat mij in deze tabel opviel is dat de benzineprijs in Nederland dus niet het hoogst van de wereld is. De prijs in Noorwegen is aanzienlijk hoger (ruim 2,5%). En dat terwijl ik een steekproef heb genomen onder slechts 18 landen. De bewering dat de benzineprijs in Nederland het hoogst is, is dus onzin. Ook het grote verschil in prijs tussen de twee buurlanden Noorwegen en Zweden (26,12 cent, ruim 18,5%) vind ik opmerkelijk.

Om de rijkdom van een land weer te geven heb ik voor de meest gangbare cijfers gekozen, namelijk het BNP per hoofd van de bevolking. Wat BNP precies is valt hier te lezen. Het BNP per hoofd van de bevolking per land in USD zijn hier te vinden. Het BNP per hoofd van de bevolking per land heb ik omgerekend naar euro’s en in de volgende tabel gezet. Met het minst rijke land boven en het rijkste land onder. De cijfers betekenen grofweg wat een inwoner van dat land in een jaar te besteden heeft.

Kroatie 9.847
Hongarije 12.388
Tsjechie 15.501
Slovenie 17.343
Griekenland 19.376
Italie 19.694
Spanje 21.409
Frankrijk 21.473
Duitsland 21.854
Groot Brittannie 22.426
Belgie 23.188
Zweden 23.442
Nederland 24.522
Oostenrijk 24.776
Zwitserland 25.284
Ierland 28.969
Noorwegen 35.322
Luxemburg 51.331

Wederom is het grote vershil tussen buurlanden Noorwegen en Zweden opmerkelijk te noemen.

Voor de vergelijking is nog 1 stap nodig. Ik zet het BNP naast de prijs van de benzine en stel vervolgens het BNP van Nederland gelijk aan 1 en reken van ieder ander land de index van het BNP uit. De index voor het BNP van Luxemburg is b.v. 51.331 / 24.522 = 2,09. Vervolgens compenseer ik de prijs van benzine met de rijkdom van een land, met behulp van de eerder berekende index. De gecompenseerde prijs van Luxemburg wordt dan: 1,3220 / 2,09 = 0,6315. Als deze berekening voor alle landen wordt doorgevoerd dan levert dat de volgende tabel op. Ik heb hierbij het land met de laagste geompenseerde benzineprijs bovenaan gezet en het land met de hoogste geompenseerde benzineprijs onderaan gezet.

Luxemburg 0,6315
Ierland 1,1165
Noorwegen 1,1582
Zwitserlandd 1,1907
Oostenrijk 1,2995
Spanje 1,4512
Zweden 1,4719
Griekenland 1,6085
Nederland 1,6270
Groot Brittannie 1,6440
Belgie 1,6445
Duitsland 1,6865
Slovenie 1,7137
Frankrijk 1,7313
Italie 1,9151
Tsjechie 2,1740
Hongarije 2,6931
Kroatie 3,1620

De prijzen die hier staan moeten als volgt geinterperteerd worden: Mocht in het land de BNP even hoog zijn als in Nederland dan zou dit de benzineprijs moeten zijn om er voor te zorgen dat 1 liter benzine even duur is. Hier uit volgt meteen dat het begrip duur een zeer bewerkelijk en complex begrip is.

Het meest opvallende in deze tabel zijn de zeer grote vershillen. Een liter benzine is in Kroatie ruim 5 keer zo duur als in Luxemburg. Verder is te zien dat de benzine in Nederland, in vergelijking met andere landen, niet zo duur is, we zitten in de midden-moot. En zelfs landen als Duitsland en Belgie, waarvan gezegd wordt dat de benzine daar zo goedkoop is, zijn eigenlijk duurder. Verder is opvallend dat de top-3 minst rijke landen de duurste benzine hebben en de top-5 rijkste landen de goedkoopste benzine hebben.

Even ter illustratie: Een inwoner van Kroatie, die een gemiddeld inkomen heeft, kan per jaar 7.755 liter benzine kopen in zijn land. Dit staat gelijk aan ongeveer 101.000 kilometer. Een inwoner uit Luxemburg, die een gemiddeld inkomen heeft, kan per jaar 38.828 liter benzine kopen in zijn land. Dit staat gelijk aan ongeveer 505.000 kilometer. Wij Nederlanders doen het met 15.000 liter en 196.000 kilometer helemaal zo gek nog niet.

Dus is benzine in Nederland duur? Nee, in vergelijking met andere landen is benzine in Nederland niet duur. Het kost wel veel, alleen is dat weer een ander verhaal.